Ile razy można dać darowiznę dziecku? Zasady i limity

Darowiznę dziecku możesz przekazać tyle razy, ile chcesz – bez limitu liczby przelewów czy umów – ważne, by właściwie liczyć ich łączną wartość. Do wysokości 36 120 zł od jednego darczyńcy w ciągu 5 lat nie ma ani podatku, ani obowiązku zgłoszenia, a po przekroczeniu tego progu wystarczy w terminie zgłosić darowiznę, żeby nadal nie płacić fiskusowi ani złotówki. Zachęcam, żebyś przeanalizował zasady na spokojnie i uporządkował swoje wsparcie finansowe dla dziecka krok po kroku.

Ile razy można dać darowiznę dziecku bez podatku?

W polskim prawie nie istnieje limit liczby darowizn, które rodzic może przekazać dziecku w ciągu roku czy w dłuższym okresie. Możesz robić przelew co miesiąc, co tydzień, a nawet codziennie – ustawodawcę interesuje łączna wartość darowizn od tej samej osoby, a nie częstotliwość ich przekazywania. Podatek pojawia się dopiero po przekroczeniu określonych kwot, a i wtedy można z niego zostać zwolnionym, jeśli spełni się warunki formalne.

W przypadku rodziców i dzieci sprawa jest prostsza niż przy wsparciu dalszej rodziny, bo obie strony należą do tzw. grupy zerowej. To szczególna kategoria wprowadzona przez Ustawę o podatku od spadków i darowizn, która pozwala na pełne zwolnienie z podatku – niezależnie od wartości darowizny – pod warunkiem prawidłowego zgłoszenia po przekroczeniu standardowego limitu dla I grupy podatkowej.

Jak działa pięcioletni limit 36 120 zł?

Kwota 36 120 zł to limit wolny od podatku dla I grupy podatkowej, obowiązujący w 2025 roku i – co istotne – liczony jest w cyklu pięciu lat. Do tego pułapu rodzice mogą przekazywać dziecku pieniądze bez podatku i bez jakichkolwiek zgłoszeń do urzędu skarbowego. Liczy się tu łączna wartość wszystkiego, co dziecko nabyło od danego rodzica w okresie pięciu lat poprzedzających rok ostatniej darowizny.

Do tej sumy wlicza się nie tylko przelewy gotówkowe, ale także inne nieodpłatne przysporzenia – np. zniesienie współwłasności na rzecz dziecka, jeśli rodzi realne przysporzenie majątkowe. Dlatego regularne notowanie przekazywanych kwot – choćby w prostym arkuszu – bardzo ułatwia kontrolę, czy pięcioletni limit nie został już wykorzystany.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu?

Gdy łączna wartość darowizn od jednego rodzica przekroczy 36 120 zł w pięcioletnim okresie, nie oznacza to automatycznie podatku. W przypadku rodzica i dziecka – czyli osób z grupy zerowej – włącza się szczególne zwolnienie przewidziane w Ustawie o podatku od spadków i darowizn. Aby z niego skorzystać, trzeba wypełnić obowiązek zgłoszenia i udokumentować przekazanie środków w formie bezgotówkowej.

Jeżeli ten obowiązek zostanie zlekceważony, fiskus może potraktować nadwyżkę ponad limit tak, jakby dotyczyła „zwykłej” I grupy podatkowej – wtedy wchodzi w grę opodatkowanie według skali z Rozporządzenia MF z 28.06.2023. Sankcje bywają dotkliwe zwłaszcza wtedy, gdy urząd sam wykryje niezgłoszoną darowiznę po upływie terminu.

W relacji rodzic–dziecko liczba darowizn jest dowolna, a o podatku decyduje tylko suma przekazanych świadczeń od jednego darczyńcy w ciągu 5 lat.

Jakie limity i grupy podatkowe obowiązują w 2025 roku?

Wszystkie zasady dotyczące darowizn – także dla dziecka – wynikają z jednej ustawy. Ustawa o podatku od spadków i darowizn dzieli obdarowanych na trzy podstawowe grupy podatkowe, a obok nich wyróżnia jeszcze grupę zerową. Od tego, do której kategorii należy dziecko wobec darczyńcy, zależy wysokość kwoty wolnej oraz ewentualnego podatku.

Jakie są grupy podatkowe?

Podział jest ściśle powiązany z więzami rodzinnymi. Do I grupy zalicza się m.in. małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępnych (rodzice, dziadkowie), pasierba, ojczyma, macochę, rodzeństwo, teściów, zięcia, synową. II grupa obejmuje np. zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa oraz inne wymienione w ustawie powiązania rodzinne. III grupa to wszyscy pozostali nabywcy – w tym osoby niespokrewnione.

Równolegle przepisy wyodrębniają grupę zerową, do której należą najbliżsi: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. To właśnie ta kategoria ma największe preferencje podatkowe i umożliwia pełne zwolnienie z podatku niezależnie od wartości darowizny – pod warunkiem dochowania terminu zgłoszenia i odpowiedniej formy przekazania środków.

Jakie kwoty wolne od podatku obowiązują?

Na 2025 rok limity wolne od podatku od darowizn wynoszą odpowiednio:

• 36 120 zł – dla osób z I grupy podatkowej,
• 27 090 zł – dla osób z II grupy podatkowej,
• 5 733 zł – dla osób z III grupy podatkowej.

Te kwoty dotyczą sumy nabyć od tego samego darczyńcy w ciągu pięciu lat, a nie pojedynczej darowizny. Dla rodziców i dzieci – jako członków grupy zerowej – przekroczenie limitu 36 120 zł nie powoduje jeszcze podatku. Otwiera jedynie obowiązek zgłoszenia darowizny, aby zachować pełne zwolnienie. Przy wsparciu dalszej rodziny sytuacja wygląda inaczej – po przekroczeniu kwot wolnych stosuje się już stawki z rozporządzenia Ministra Finansów.

Kiedy stosuje się skale podatkowe?

Jeśli ktoś z II lub III grupy podatkowej otrzyma darowizny przekraczające swoje limity – albo członek grupy zerowej nie dopełni zgłoszenia – fiskus obliczy podatek na podstawie progów wskazanych w Rozporządzeniu MF z 28.06.2023. W pierwszym progu do 11 833 zł nadwyżki stawka wynosi odpowiednio 3%, 7% lub 12% w zależności od grupy. W kolejnych progach rośnie zarówno kwota stała, jak i procent od nadwyżki.

W relacji rodzic–dziecko ten mechanizm w praktyce nie zadziała, jeśli zadbasz o dwa elementy: przekazywanie pieniędzy przelewem lub przekazem oraz terminowe zgłoszenie po przekroczeniu pięcioletniego limitu. Wtedy nawet bardzo wysokie darowizny – np. na zakup mieszkania – pozostaną nieopodatkowane.

Jak zgłosić darowiznę dziecka, żeby nie płacić podatku?

Obowiązek zgłoszenia darowizny jest warunkiem pełnego zwolnienia podatkowego w grupie zerowej. Rodzic, który w ciągu pięciu lat przekaże dziecku więcej niż 36 120 zł, musi pamiętać o dwóch krokach: prawidłowym formularzu oraz zachowaniu sześciomiesięcznego terminu.

Jaki formularz trzeba złożyć?

W przypadku darowizny dla dziecka używa się druku SD-Z2 – jest to oficjalne „zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych”. Formularz składa zawsze obdarowany, czyli dziecko. Jeśli jest niepełnoletnie, wypełnia go w jego imieniu rodzic lub opiekun prawny. W zgłoszeniu wpisuje się m.in. dane darczyńcy, wartość darowizny, datę jej otrzymania oraz rodzaj nabytego majątku.

Druk można złożyć tradycyjnie w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania obdarowanego lub elektronicznie – przez system e-Deklaracje albo usługę profilu zaufanego. Ważne jest, żeby urząd dostał zgłoszenie najpóźniej w ostatnim dniu terminu, a nie kilka dni później.

Jaki jest termin na zgłoszenie darowizny?

Obowiązek zgłoszenia włącza się w momencie przekroczenia limitu 36 120 zł od jednego darczyńcy w pięcioletnim okresie. Od tego dnia liczy się 6 miesięcy – tyle masz na złożenie formularza SD-Z2 w urzędzie skarbowym. Termin jest sztywny i liczony w miesiącach kalendarzowych, nie w dniach roboczych.

Jeśli darowizna została przekazana w formie aktu notarialnego, zgłoszeniem zajmuje się notariusz, więc nie trzeba wypełniać osobnego SD-Z2. W przypadku darowizn pieniężnych przekazywanych przelewem lub przekazem pocztowym – co jest standardem przy wsparciu dziecka – dokumentem zgłoszenia zajmuje się sam obdarowany lub jego opiekun.

Jak udokumentować darowiznę pieniężną?

Pełne zwolnienie w grupie zerowej wymaga, aby darowizna pieniężna była przekazana w sposób możliwy do łatwego udokumentowania. Urząd skarbowy oczekuje przede wszystkim:

• potwierdzenia przelewu z rachunku bankowego darczyńcy na rachunek dziecka,
• wydruku z bankowości elektronicznej z datą i kwotą operacji,
• dowodu przekazu pocztowego na rzecz obdarowanego,
• w przypadku większych kwot – często także prostej umowy darowizny dla jasności podstawy prawnej.

Wypłata gotówki z konta rodzica i wręczenie jej „do ręki” dziecku mocno utrudnia późniejsze wykazanie, że środki faktycznie stanowią darowiznę. Dlatego przelew bankowy między rachunkami – nawet jeśli dziecko jest małoletnie i rachunek jest prowadzony z upoważnieniem rodzica – to obecnie najbezpieczniejsza forma przekazania środków.

Dla pełnego zwolnienia z podatku w grupie zerowej darowizna musi być zgłoszona na SD‑Z2 w ciągu 6 miesięcy i udokumentowana przelewem lub przekazem.

Jak liczyć pięcioletni limit darowizn dla dziecka?

Podczas planowania wsparcia finansowego dziecka najwięcej wątpliwości budzi praktyczne liczenie limitu 36 120 zł. Nie chodzi o prostą sumę kwot z pięciu ostatnich lat kalendarzowych, ale o pięcioletni okres cofający się od roku, w którym wystąpiła ostatnia darowizna. Mechanizm jest ten sam zarówno dla gotówki, jak i innych nieodpłatnych przysporzeń.

Co wchodzi do pięcioletniej sumy?

Ustawa wyraźnie wskazuje, że przy ustalaniu limitu łączymy wszystkie nabytki od tej samej osoby, uzyskane tytułem darowizny lub np. nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Do pięcioletniej sumy wchodzą więc nie tylko regularne przelewy na utrzymanie, ale także jednorazowe wsparcie – np. dopłata do zakupu mieszkania, przekazanie samochodu czy umorzenie długu dziecka wobec rodzica.

Jeżeli darowizny pochodzą od obojga rodziców, ich limity liczy się osobno. Dziecko może więc w jednym pięcioletnim okresie otrzymać 36 120 zł od matki i kolejne 36 120 zł od ojca bez zgłaszania, a po przekroczeniu tych kwot każdą z osobna zgłaszać w ramach zwolnienia dla grupy zerowej.

Jakie są stawki podatkowe po przekroczeniu limitu bez zgłoszenia?

Gdyby obdarowany zlekceważył obowiązek zgłoszenia i urząd wykrył darowiznę dopiero po czasie, fiskus zastosuje stawki przewidziane dla I grupy podatkowej w Rozporządzeniu MF z 28.06.2023. W uproszczeniu wygląda to tak:

• nadwyżka do 11 833 zł – podatek 3% tej nadwyżki,
• nadwyżka między 11 833 zł a 23 665 zł – 355 zł i 5% nadwyżki ponad 11 833 zł,
• nadwyżka powyżej 23 665 zł – 946 zł 60 gr i 7% nadwyżki ponad 23 665 zł.

Do tego dochodzą odsetki, a w skrajnych przypadkach także sankcje z kodeksu karnego skarbowego. Z perspektywy rodzica i dziecka sprowadza się to do jednego wniosku – znacznie łatwiej jest dopilnować prostego zgłoszenia niż tłumaczyć się z nieujawnionych darowizn.

Jak bezpiecznie planować darowizny dla dziecka?

Wsparcie finansowe dziecka – czy to studentowi, czy dorosłemu już potomkowi kupującemu mieszkanie – można ułożyć w przejrzysty plan. Podstawą jest tu znajomość limitu 36 120 zł na pięć lat od jednego darczyńcy oraz reguł, które wprowadza Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Nie jest to skomplikowane, ale wymaga pewnej dyscypliny dokumentacyjnej.

Przy większych kwotach wielu rodziców decyduje się na pisemną umowę darowizny – nawet jeśli prawo nie wymaga aktu notarialnego. Taki dokument, połączony z przelewem i terminowym zgłoszeniem na SD-Z2, zamyka temat podatku i sprawia, że ewentualna kontrola skarbowa w 2026 roku czy później sprowadzi się jedynie do sprawdzenia poprawności papierów.

Jeśli ktoś planuje kolejne wsparcie – np. osobno na mieszkanie, edukację i bieżące wydatki – warto uwzględnić pięcioletni cykl liczenia limitu i rozdzielić darowizny między rodziców. Prawo na to pozwala, a dzieciom łatwiej w ten sposób budować majątek bez ryzyka podatku od darowizn.